W Lublinie znanym z głębokich tradycji wielokulturowych przeprowadzono w ostatnim czasie ciekawy eksperyment. Zabieg artystyczny rozgrywał się w sferze audiowizualnej, a mianowicie w autobusie. Dobrze znane głosy lektorów czytających nazwy przystanków, zastąpiono głosami Czeczenów mieszkających w Lublinie. Akcja podzieliła mieszkańców na tych, którym się projekt spodobał i tych, którzy byli mu kategorycznie przeciwni. Głosy „przeciw” podkreślały konieczność dbania o poprawną polszczyznę i „czystość” języka. Najbardziej chyba jednak przeszkadzało to, że to Czeczeni – uchodźcy – biorą udział w projekcie. Argumentacja przede wszystkim odnosiła się do emocji, które jak wiadomo są jednym z czynników odgrywających ważną rolę w kształtowaniu stereotypów.

Autorka akcji „Komunikacja miejska”- Karolina Freino w pomysłowy sposób dotknęła problemu „swój – obcy”, czyli jak Polacy postrzegają Innych. Przedsięwzięcie dotyczyło bardzo istotnych kwestii a mianowicie skłaniało do przemyśleń na temat tożsamości, poczucia przynależności do kultury, społeczności, miejsc. Sama nazwa akcji jest sugestywna – bowiem komunikacja miejska niekoniecznie musi odnosić się tylko i wyłącznie do kwestii przemieszczania się, ale również nawiązuje do komunikacji międzykulturowej.

Projekt jednak miał na celu nie tylko zaznaczenie obecności uchodźców z Czeczenii w życiu codziennym Lublina, ale też oswojenie ludzi z tą innością, zintegrowanie Polaków i Czeczenów. Artystka przyznaje, że przyświecała jej pewna myśl, a mianowicie: osłuchanie się, przyzwyczajanie do tych komunikatów sprawi, że staną się one niedostrzegalne, transparentne i że nikomu one nie będą przeszkadzać. Być może tak właśnie by się stało, być może pomogły by one w zwalczeniu stereotypów, poprzez które postrzega się reprezentantów odmiennej kultury, jednak krótki (8 – 24.11.2013) czas trwania akcji na to nie pozwolił.

‘Komunikacji Miejskiej’ patronuje Pracownia Sztuki Zaangażowanej Rewiry CK w Lublinie. Pracownia Rewiry to mocno zaangażowane społecznie miejsce, które prowadzi Szymon Pietrasiewicz. Idea nawiązuje do naprawy zjawisk, stosunków, miejsc, realizowane projekty można więc określić mianem pewnej formy terapii społecznej. Tak też jest w przypadku Komunikacji Miejskiej Karoliny Freino.

Nagrań można posłuchać na stronie http://www.rewiry.lublin.pl/.

Kornelia Machura

Nazwa projektu: Komunikacja Miejska

Autorka : Karolina Freino

Zasięg: Lublin

Data: 08-24.11.2013