43% Polaków zawsze ma przy sobie wielorazową torbę na zakupy. Prawie jedna czwarta korzysta z niej często, bo trzy razy w tygodniu. Od czasu do czasu (raz w tygodniu) pamięta o niej ponad 14%. Tylko niespełna 5% nie używa takiej torby w ogóle. Najczęstszymi powodami niekorzystania z tego rozwiązania są spontaniczne zakupy lub zapominanie – przyznaje się do tego niemal co czwarty respondent. Co sprawiłoby, żeby Polacy częściej używali torby wielorazowej? Zdaniem ponad 25% z nich – przede wszystkim posiadanie jej w schowku czy bagażniku w samochodzie lub przy sobie, np. torbie lub plecaku – wynika z badania przeprowadzonego przez SW Research z okazji Międzynarodowego Dnia bez Torby Foliowej.

3 lipca ustanowiono Międzynarodowym Dniem bez Toreb Foliowych, aby zwrócić uwagę na problem korzystania z plastikowych torebek jednokrotnego użytku. Szacuje się, że każdego roku na świecie zużywa się 500 miliardów foliówek, których żywotność to ok. 20 minut, a proces rozkładu może trwać od stu do pięciuset lat. Według danych Parlamentu Europejskiego statystyczny mieszkaniec naszego kraju rocznie korzysta z ponad czterystu takich opakowań. Wiele z nich, niestety, trafia do środowiska naturalnego. Z raportu Programu Środowiskowego ONZ wynika, że do 2050 roku w oceanach będzie więcej plastiku niż ryb. Dlatego tak ważna jest edukacja i działania na temat korzyści ze stosowania toreb wielorazowych. Prawie wszystkie reklamówki jednorazowe są obecnie płatne. Wyjątek stanowią bardzo lekkie torby o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów (tzw. zrywki), które w sklepach znaleźć można przy owocach, warzywach i innych produktach sprzedawanych na wagę.

Posiadanie torby wielorazowej weszło już Polakom w nawyk. Wyniki badania przeprowadzonego w czerwcu br. przez SW Research na zlecenie NEPI Rockcastle[1], właściciela 14 centrów handlowych w Polsce, pokazują, że jedynie 4,7% nie korzysta z takiej torby w ogóle. Wśród respondentów najwięcej osób – 43% – przyznało, że zawsze ma ją przy sobie w tzw. gotowości, a 24,4% odpowiedziało, że używa jej aż trzy razy w tygodniu. 14,4% badanych wskazało, że zabiera ją na zakupy raz w tygodniu.

Mimo dość wysokiej świadomości dotyczącej korzyści z używania toreb wielorazowych nie zawsze dbamy o to, by korzystać z nich codziennie. Zdarza się nam po prostu nie pamiętać, żeby mieć ją ze sobą na wszelki wypadek. Brak takiej torby podczas spontanicznych zakupów deklaruje 24,5% Polaków, a niewiele mniej, bo 24% przyznaje, że zapomina jej zabrać z domu, nawet jeśli zakupy ma w planach. Sporadycznie zaś skarżymy się na brak nawyku posiadania tego pożytecznego na zakupach gadżetu – robi tak 7,2%. Jeszcze mniej, bo 4,4% pytanych w badaniu odpowiedziało, że nie przykłada wagi do tego, jakiej torby używa. Na szczęście tylko niewiele ponad 2% uważa torby wielorazowe za przeżytek, gadżet naszych babć. Podobne grono nie posiada takiej torby w ogóle.

Chcemy używać toreb wielorazowych, ale ponieważ niektórym wciąż nie weszło to w krew, to potrzebujemy wsparcia w budowaniu prawidłowych nawyków. Wśród pomysłów, żeby toreb wielorazowych używać częściej pojawia się posiadanie torby wielorazowej w samochodzie, np. w schowku lub w bagażniku. Za dobrą podpowiedź uważa to ponad jedna czwarta respondentów. 15,2% chciałoby nosić ją przy sobie, np. w plecaku lub torbie, których używają na co dzień. Taka sama grupa uważa, że powinno być odpowiednie miejsce w domu, które przypominałoby o zabraniu torby przed wyjściem na zakupy. Mogłaby być to półka, szafka czy wieszak. 12,2% dodałoby taką przypominajkę do tradycyjnej listy zakupowej, a 8,8% do aplikacji. 7,2% za skuteczny pomysł z przypomnieniem o zabraniu torby na zakupy uznało tabliczkę/magnes na lodówce. Tylko 3,1% Polaków nie chce w ogóle używać toreb wielorazowych.

Upcykling, czyli idea ponownego przetwarzania odpadów, z których powstają produkty o wyższej wartości, uznawany jest za wyższą formę recyklingu. I choć oba pojęcia odnoszą się do ponownego przetwarzania odpadów, to w przypadku upcyklingu powstają produkty o wyższej wartości niż pojedyncze materiały użyte do stworzenia danej rzeczy. Nadrzędnym celem takiego działania jest zmniejszenie zużycia surowców naturalnych oraz powstających odpadów. Aby zainspirować klientów do idei upcyklingu, a także rezygnacji z opakowań jednorazowych, NEPI Rockcastle w ub. roku zorganizowało warsztaty szycia toreb z banerów reklamowych, które były wykorzystane w celach marketingowych, w należących do firmy 14 centrach handlowych. W trakcie warsztatów uszyto 1570 shopperek, dodatkowe 1400 odebrali klienci, którzy posiadali aplikację SPOT. W ten sposób przerobiono 1000 m2 dawnych banerów, problematycznych odpadów.

– Wyniki badania dotyczące korzystania z toreb wielorazowych napawają optymizmem – mówi Magdalena Gibney, Group Head of Sustainability z NEPI Rockcastle. – Cieszymy się, że konsumenci są coraz bardziej świadomi i chcą stosować rozwiązania, które nie mają tak negatywnego wpływu na środowisko, jak produkcja i używanie toreb foliowych. W naszych centrach handlowych od kilku lat promujemy zastosowanie opakowań wielokrotnego użytku. W ubiegłym roku zaprosiliśmy naszych klientów do akcji upcyklingowej, w ramach której mogli wybrać wzór na swoje torby shopperki, które powstały z niepotrzebnych już banerów reklamowych, i zabrać je do domu. Zamiast generować odpady, nadaliśmy im drugie wartościowe życie.

[1] Badanie zostało zrealizowane w dniach 11.06-12.06.2024 przez agencję SW Research metodą wywiadów on-line na panelu internetowym SW Panel. W ramach badania przeprowadzono 800 wywiadów z reprezentatywną ze względu na łączny rozkład płci, wieku i wielkość miejscowości próbą Polek i Polaków powyżej 18 roku życia.

oprac: Dorota Chrobak