Jedno z najwspanialszych arcydzieł malarstwa, „Straż nocna” Rembrandta, zostanie poddane najbardziej innowacyjnemu procesowi renowacji w historii. Stało się to możliwe dzięki współpracy pomiędzy amsterdamskim Rijksmuseum i firmą AkzoNobel.

Już niedługo wywrócimy świat konserwacji obrazów do góry nogami i dokonamy rzeczy, których nikt do tej pory się nie podjął – wyznaje Robert van Langh, Dyrektor ds. Konserwacji i Nauk Rijksmuseum. – Przede wszystkim musimy dowiedzieć się, przed jakim wyzwaniem stoimy. Mając na pokładzie takiego partnera jak AkzoNobel, jesteśmy przekonani, że wyniesiemy naszą wiedzę na temat farb na kolejny poziom – i nie mam tu na myśli wyłącznie jednego poziomu, myślę o trzech lub czterech poziomach wyżej.

Operacja „Straż nocna” zostanie przeprowadzona przy użyciu szeregu przełomowych narzędzi i technik, które umożliwią gruntowne zbadanie i renowację 377-letniego obrazu Rembrandta. Wszystkie jej etapy będą transmitowane na żywo. 8 lipca specjalny zespół badaczy, konserwatorów i restauratorów z Rijksmuseum oraz specjalistów od kolorów z AkzoNobel, rozpoczął pracę, zamknięty w specjalnej szklanej komorze, zbudowanej przed obrazem tak, aby nie przeszkadzać odwiedzającym muzeum. AkzoNobel to istniejąca od 1792 roku firma specjalizująca się w produkcji farb i lakierów. Obecne partnerstwo z Rijksmuseum jest przedłużeniem wieloletniej współpracy, w ramach której firma dostarczyła do muzeum około 8000 litrów farby. Eksperci z AkzoNobel opracowali nawet specjalną paletę kolorów (znaną pod nazwą Sikkens RIJKS Colors), która odpowiadała kolorom oryginalnie użytym przez architekta Pierre’a Cuypersa.

Wstępne badania wykroczą poza wszystko, co do tej pory było znane w świecie konserwacji sztuki. Badacze wykonają 11 400 fotografii o rozdzielczości 5430 dpi. Użyją także specjalnych skanerów, które pozwolą im zajrzeć w pęknięcia i szczeliny, natomiast pigmenty zostaną przeanalizowane za pomocą zaawansowanego lasera. Owocem tego etapu renowacji będzie kilka terabajtów danych, które zostaną poddane dokładnej analizie, tak aby ustalić najlepszą metodę konserwacji „Straży nocnej” dla przyszłych pokoleń.

Operacja „Straż nocna” zwróci uwagę na kilka fundamentalnych kwestii. W jaki sposób wykonano obraz? Jaki był pierwotny wygląd obrazu zamierzony przez Rembrandta? Jaki jest obecny stan „Straży nocnej”? Jakiego rodzaju zmiany zaszły w farbach i dlaczego? Poszukiwanie odpowiedzi na te pytania będzie odbywać się na oczach całego świata. Odwiedzający muzeum będą mogli z bliska przyjrzeć się pracy badaczy, a cały proces będzie transmitowany na żywo w internecie.

Za chwilę podejmiemy się największej i najbardziej innowacyjnej renowacji w liczącej 219 lat historii muzeum – tłumaczy Dyrektor Generalny Rijksmuseum, Taco Dibbits. – Nieustannie monitorujemy kondycję „Straży nocnej” i odkryliśmy, że zachodzą w niej zmiany, na przykład blednięcie postaci psa w prawym dolnym rogu obrazu. Aby lepiej zrozumieć stan malowidła jako całości, podjęto decyzję o przeprowadzeniu gruntownego badania. Tak więc prace, które realizujemy przy wsparciu AkzoNobel, są dla nas bardzo ważne.

Thierry Vanlancker, CEO AkzoNobel, dodaje – Jesteśmy niezwykle dumni z tego, że możemy być głównym partnerem tego niezwykłego projektu. Jako firma, która jest liderem w obszarze innowacji, z wielką ekscytacją oferujemy naszą specjalistyczną wiedzę i pasję w dziedzinie farb, by pomóc odrestaurować ikonę kultury. Dysponujemy ogromną wiedzą specjalistyczną, którą możemy się podzielić i z niecierpliwością oczekujemy na moment, gdy przejmiemy główną rolę, podejmując działania, by zwiększyć nasze techniczne pojęcie barwy – podkreśla Thierry Vanlancker.

Rijksmuseum, które w 2018 r. przyciągnęło ponad dwa miliony odwiedzających, posiada największą i najbardziej reprezentacyjną kolekcję Rembrandta na całym świecie. Proces renowacji „Straży nocnej” można będzie na bieżąco oglądać na stronie www.rijksmuseum.nl/en/nightwatch. AkzoNobel obecnie działa w ponad 80 krajach i zatrudnia około 35 000 pracowników. Więcej informacji o firmie można znaleźć na stronie www.akzonobel.com/poland.