Czego Polacy oczekują od szkoły? Za najważniejsze uważają praktyczne umiejętności życiowe (81%) i przygotowanie do pracy (80%) – wynika z raportu „Szkoła do życia” Centrum Edukacji Obywatelskiej. To pierwsze w Polsce ogólnopolskie, reprezentatywne badanie społecznych oczekiwań wobec szkoły.

Polacy mają wobec szkoły wysokie oczekiwania – chcieliby wiedzy, kompetencji, wychowania, dobrych relacji, przygotowania do życia i do egzaminów. To jeden z powodów, dla których tylko 25% badanych dobrze ocenia funkcjonowanie szkoły „jako całości”. Jednak jednocześnie dane pokazują, że krytyczny obraz szkoły to w części kryzys wizerunkowy, a nie odzwierciedlenie tego, co faktycznie dzieje się w klasach. 61% Polaków ocenia szkołę neutralnie lub dobrze, a średni odsetek dobrych ocen jej 21 konkretnych obszarów działania wynosi 36% – wobec zaledwie 25% dobrych ocen szkoły „w ogóle”.

– Najlepiej oceniamy szkołę w tym, co robi od zawsze: przekazywaniu wiedzy i przygotowaniu do egzaminów. Znacznie gorzej w tym, czego potrzebujemy od niej dzisiaj – przygotowaniu młodych ludzi do życia, samodzielności czy rozwiązywaniu problemów.  Z badania wyłania się więc nie obraz szkoły, która nic nie potrafi, tylko takiej, której trudno nadążyć za tym, jak zmienia się świat – wyjaśnia Magdalena Tędziagolska, Badania i Działania – partner merytoryczny badania i kampanii.

Oceniamy szkołę gorzej, niż na to zasługuje

Autorzy raportu wskazują, że krytyczna ocena szkoły „w ogóle” to w części efekt kryzysu wizerunkowego, a nie tylko rzeczywistej pracy w klasach. Jednym z wyjaśnień może być rozmiar oczekiwań, jakie stawiamy przed jedną instytucją. Chcemy jednocześnie wiedzy, kompetencji, wychowania, dobrych relacji, przygotowania do życia i do egzaminów. Te wysokie oczekiwania nie są przypadkowe – to odpowiedź na czasy, w których szkoła musi radzić sobie z coraz większą liczbą wyzwań naraz.

– Uczniowie i uczennice chcieliby widzieć sens uczenia się w szkole. Potrzebują szkoły, w której można doświadczać, działać i mieć realny wpływ na sposób uczenia się. Te potrzeby mogą być realizowane dzięki ramom stworzonym przez grono nauczycielskie i dyrekcję – tłumaczy Marta Sałkowska, Centrum Nauki Kopernik.

Budowanie „szkoły do życia” wymaga zmian nie tylko w samej szkole, ale też w naszym do niej podejściu. Potrzeba więcej wiary w szkołę jako dobro wspólne i w jej zdolność do zmiany – a jednocześnie bardziej realistycznych oczekiwań wobec tego, za co powinna odpowiadać.

– Potrzebujemy dwóch rzeczy naraz: więcej zaufania do szkoły i bardziej realistycznych oczekiwań wobec tego, za co może odpowiadać. Zaufania – bo zmiana jest możliwa tylko wtedy, gdy wierzymy, że nauczyciele i dyrektorzy wiedzą, co robią, i damy im do tego przestrzeń. Realizmu – bo żadna instytucja nie odpowie jednocześnie na wszystkie potrzeby, jakie dziś przed nią stawiamy. Bez tych dwóch elementów trudno o trwałą zmianę – tłumaczy Jędrzej Witkowski, Prezes Centrum Edukacji Obywatelskiej. 

Kampania „Świadectwo na całe życie”

Opublikowany raport to pierwsza część badania. Premierze raportu towarzyszy start kampanii „Świadectwo na całe życie” – inicjatywy Centrum Edukacji Obywatelskiej, która ma zainicjować szeroką, ogólnopolską rozmowę o tym, jakiej szkoły potrzebujemy i jak wspólnie budować ją na miarę naszych aspiracji. Kampania ma na celu wzmocnienie znaczenia szkoły jako jednej z najważniejszych instytucji społecznych.

Wszystkie te oczekiwania – dotyczące egzaminów, umiejętności życiowych, atmosfery, wychowania – w praktyce skupiają się na jednej grupie: nauczycieli i nauczycielek. To od nich, w dużej mierze, zależy, czy szkoła będzie w stanie im sprostać. Właśnie temu – jak Polacy dziś postrzegają zawód nauczyciela – Centrum Edukacji Obywatelskiej poświęci drugą część raportu, która zostanie opublikowana w październiku.

Raport można pobrać tutaj: Szkoła do życia — raport z badań

O badaniu

Badanie „Szkoła do życia” zostało zrealizowane na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków przez Minds & Roses na zlecenie Centrum Edukacji Obywatelskiej oraz we współpracy z Badania i Działania. To pierwsze w Polsce ogólnopolskie, reprezentatywne badanie społecznych oczekiwań wobec szkoły.

Partnerami są: Fundacja Polskich Portów Lotniczych, Fundacja Orange, VULCAN oraz Nowa Era. 

Partnerami merytorycznymi badania i kampanii są: Minds & Roses, Advalue oraz  Badania i Działania. 

Partnerem wydarzenia jest Centrum Nauki Kopernik.

źródło: materiały prasowe, opracowanie: Karolina Sendal