Światowy Dzień Długu Ekologicznego (Earth Overshoot Day) obrazuje aktualizowaną co roku skalę (nad)użycia zasobów środowiskowych. Od 1971 roku organizacja Global Footprint Network podaje co roku daty Światowego Dnia Długu Ekologicznego. Oblicza się je, dzieląc ilość zasobów ekologicznych, które Ziemia jest w stanie wygenerować w danym roku, przez ślad ekologiczny danej populacji (zapotrzebowanie całej ludzkości lub kraju na dany rok) i mnożąc wynik przez liczbę dni w roku. Coraz wcześniejsze daty Dnia Długu Ekologicznego wskazują na długofalowy trend: czerpiemy bez umiaru z naturalnych systemów, nie dając im dość czasu na powrót do równowagi i odbudowę, a Dzień Długu Ekologicznego mówi nam, że od tego dnia do końca roku żyjemy „na kredyt” u przyszłych pokoleń.

image by NASA on Unsplash

Niestety z każdym rokiem daty Dnia Długu Ekologicznego wypadają coraz wcześniej dla świata i dla państw. Dla Polski, Dzień Długu Ekologicznego w roku 2024 (Country Overshoot Day) wypada już 28 kwietnia. W roku 2023 przypadał 2 maja.

Data Światowego Dnia Długu Ekologicznego dla roku 2024 zostanie oficjalnie podana 5 czerwca, podczas Światowego Dnia Środowiska. W 2023 roku, Światowy Dzień Długu Ekologicznego wypadł już 2 sierpnia, ale w roku pierwszej edycji, czyli w 1971 roku, wypadł 25 grudnia.

image by Bill Anders / zdjęcie Ziemi wykonane 24 grudnia 1968 roku podczas misji Apollo 8

Strona Internetowa Dnia Długu Ekologicznego prezentuje konkretne pomysły, co jako globalna społeczność możemy robić, aby umożliwiać Ziemi regenerację zasobów i wypracować opóźnienie kolejnych dat zaciągania długu u przyszłych pokoleń. Ważny jest tu jednak efekt skali – żeby wynik był znaczący, w działania musi się włączyć większa liczba osób. Oto kilka przykładów z listy proponowanych działań:

• Jeśli 75% światowych podróży służbowych zostanie zastąpione wideokonferencjami, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 0,8 dnia.
• Jeśli zastosujemy zasady 15-minutowego miasta do naszych obszarów miejskich, przesuniemy Dzień Długu Ekologicznego o 11 dni.
• Jeśli zastąpimy 50% światowego spożycia mięsa substytutami roślinnymi, przesuniemy Dzień Długu Ekologicznego o 7 dni,
• Jeśli wdrożone zostaną reformy systemów ruchu drogowego w miastach, np. zwężanie ulic, obniżanie ograniczeń prędkości, zamykanie niektórych obszarów dla samochodów, stosowanie systemu „potwierdzenia parkowania”, Dzień Długu Ekologicznego może przesunąć się o 10 dni.
• Jeśli zmniejszymy o połowę nasz ślad ekologiczny odzieży, przesuniemy datę Dnia Długu Ekologicznego o 5 dni.
• Jeśli gospodarstwa domowe zdecydują się na urządzenia zasilane elektrycznie o dużej efektywności, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 6 dni.
• Jeśli wszystkie kurczaki spożywane na planecie będą wyhodowane przy użyciu technik hodowli na małą skalę bazujących na lokalnych rasach tych ptaków, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 2,2 dnia.
• Jeśli cykl życia mebli i urządzeń w naszych domach zostanie podwojony w wyniku ponownego użycia, odsprzedaży i renowacji, Dzień Długu Ekologicznego może zostać przesunięty o 1 dzień.
• Jeśli co druga rodzina będzie miała o jedno dziecko mniej, a rodzicielstwo będzie przesunięte o dwa lata, do 2050 r. możemy przesunąć Dzień Długu Ekologicznego o 49 dni.

Więcej pomysłów na zaangażowanie się można znaleźć na stronie Światowego Dnia Długu Ekologicznego. Sektor prywatny: duże, średnie i małe przedsiębiorstwa, a także samorządy lokalne mogą w tych działaniach dodatkowo skorzystać ze wsparcia ekspertów przyłączając się do programów takich jak Climate Leadership, Re:Generacja czy Eco-Miasto. Liczy się każde działanie.

Źródło informacji: UNEP/GRID-Warszawa
oprac: Dorota Chrobak