Niemal 90 proc. Polaków regularnie spłaca swoje długi. Wynika z badania „Polacy wobec swoich zadłużeń” przeprowadzonego na zlecenie Federacji Konsumentów. Autorzy analizy przyjrzeli się także stosunkowi Polaków do pieniędzy i temu, czy w polskich domach rozmawia się swobodnie na tematy finansowe. 

Polacy, którzy w ciągu ostatniego roku skorzystali z różnych form pożyczek i kredytów, na ogół (89%) nie mają poważnych problemów finansowych. W ich przypadku pożyczanie jest sposobem na zarządzanie budżetem domowym.

Czy pieniądze to nadal temat tabu w polskich domach?

Badanie pokazało, że swobodnie o pieniądzach rozmawia się w mniej niż połowie gospodarstw domowych (44%). Większość ankietowanych (87%) uważa, że kontroluje swoje wydatki, a dwóch na trzech jest w stanie odłożyć oszczędności. Respondenci zostali także zapytani o to, czy postrzegają siebie jako dłużników. W ten sposób myśli o sobie co drugi (53%) badany mający kredyt lub pożyczkę konsumencką. Ponad 1/3 (35%) jest natomiast zdania, że zadłużenie występuje dopiero w przypadku zaległości w spłatach.

Czemu pożyczamy? 

W większości przypadków pieniądze pochodzące z tego źródła nie są niezbędne do przeżycia. Chodzi raczej o poprawę lub utrzymanie określonego poziomu życia. Poprawę jakości życia jako najważniejszy powód wzięcia pożyczki wymienia 48% ankietowanych, 42% mówi o utrzymaniu dotychczasowego statusu, a jedynie 7% wskazuje konieczność ratowania swoich finansów. Wśród najpopularniejszych motywacji wystąpienia o pożyczkę pojawiają się zarówno te związane z niespodziewanymi i koniecznymi wydatkami (np. kupienie brakującej pralki, lodówki czy innego sprzętu AGD – 11%), chęcią polepszenia poziomu życia oraz kalkulacją korzystnej oferty.

Średnia wiedza o finansach 

Jeśli chodzi o wiedzę na tematy finansowe – większość ocenia ją jako średnią. Z kolei 32% uważa, że wie dużo, a jedynie 10% swoje kompetencje finansowe ocenia nisko. Co ważne – samoocena pożyczkobiorców jest zbliżona do faktycznych wyników testu wiedzy o finansach. W zakresie edukacji widoczne są jednak pewne luki. Wprawdzie 3 z 4 zadłużonych Polaków słyszało o BIK, ale już tylko 3 z 5 potrafi dokładnie opisać, czym jest całkowity koszt kredytu. W teście wiedzy większość (56 proc.) uzyskała wynik, który klasyfikuje ich do grupy osób „z pewnymi lukami wiedzy o finansach”. Skąd czerpią wiedzę? Głównym źródłem informacji (56%) są placówki stacjonarne oraz strony internetowe instytucji finansowych, np. banków. Na kolejnym miejscu plasują się reklamy. Istotny odsetek jako źródło wiedzy o ofercie pożyczkowej lub kredytowej wskazuje też media społecznościowe.

źródło: materiały prasowe Federacja Konsumentów. Badanie ilościowe „Polacy wobec swoich zadłużeń” zrealizowane na próbie 929 dorosłych mieszkańców Polski (powyżej 18 roku życia), którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy skorzystali z jednej z form pożyczki lub kredytu (raty, kredyt gotówkowy, karta kredytowa, linia kredytowa, pożyczka pozabankowa). Wywiady przeprowadzano w dniach 24.02.2025 – 02.03.2025 r.

oprac. Karolina Sendal