7 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia. To doskonała okazja do zastanowienia się, czy obecne nawyki ruchowe są wystarczające, aby zadbać o zdrowie na dłuższą metę.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od lat podkreśla znaczenie aktywności fizycznej w profilaktyce zdrowotnej. Globalne statystyki pokazują jednak, że coraz więcej osób prowadzi siedzący tryb życia. Zgodnie z zaleceniami WHO, każdy dorosły powinien poświęcać tygodniowo co najmniej 150 minut na umiarkowaną aktywność fizyczną, taką jak energiczny marsz podnoszący tętno lub 75 minut na intensywne ćwiczenia. Tymczasem aż 31% ludzi na świecie nie spełnia tych minimalnych wymagań, a prognozy wskazują, że liczba ta może wzrosnąć do 35% do 2030 roku. Jak jednak sytuacja wygląda w Polsce? Czy rzeczywiście dbamy o ruch?

image by Arek Adeoye on Unsplash

Wyniki badania Huawei CBG Polska pokazują, że Polacy coraz częściej wybierają aktywny styl życia. Przede wszystkim stawiają na aktywności fizyczne niewymagające specjalistycznego sprzętu i infrastruktury. Królują spacery, które deklaruje aż 73% respondentów. Na drugim miejscu plasuje się jazda na rowerze (54%), a podium zamyka bieganie (29%). Popularnością cieszą się również siłownie (23%) i pływanie (22%), co wskazuje na rosnącą świadomość korzyści płynących z różnorodnych form ruchu.

– Spacery cieszą się największą popularnością jako forma aktywności fizycznej, jednak warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, takich jak czas trwania, pokonywany dystans oraz tempo marszu – mówi prof. dr hab. n. med. Łukasz Małek, kardiolog sportowy, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie. – Dla osób z chorobą otyłościową lub innymi schorzeniami przewlekłymi spacer może być aktywnością o zalecanej umiarkowanej intensywności, ale dla wielu innych osób może okazać się zbyt lekką formą ruchu, aby spełnić wymagania prozdrowotne. Dlatego dobrze jest, aby choć część spaceru odbywała się w żwawszym tempie, które wywołuje lekką zadyszkę, co zwiększa jego efektywność. Jeśli spacer będzie odpowiednio długi i intensywny, może przynieść takie same korzyści zdrowotne jak inne formy aktywności fizycznej. Zaleca się, aby trwał on przynajmniej 30-60 minut dziennie i był praktykowany przez większość dni tygodnia, co pozwoli osiągnąć optymalne rezultaty dla zdrowia i kondycji.

image by Juliane Liebermann on Unsplash

Spacery jako najpopularniejsza forma ruchu wśród Polaków, wyróżniają się wyjątkową regularnością. Aż 51% osób spaceruje codziennie, a 39% kilka razy w tygodniu. Co więcej, nawet w przypadku osób, dla których spacery są jedyną formą aktywności fizycznej, regularność pozostaje wysoka – 43% spaceruje codziennie, a 38% kilka razy w tygodniu. Co ciekawe osoby uprawiające inne formy ruchu poza spacerami również wykazują dużą częstotliwość ćwiczeń – 45% z nich jest aktywnych codziennie, a 43% kilka razy w tygodniu. Te dane pokazują, że niezależnie od wybranej formy aktywności, Polacy starają się wprowadzać ruch do swojej codziennej rutyny, a regularność świadczy o rosnącym zrozumieniu, że to nie tylko sposób na poprawę kondycji, ale także ogólnej jakości życia w dłuższej perspektywie.

– Aby czerpać korzyści zdrowotne z aktywności fizycznej, kluczowa jest jej regularność, ponieważ efekty te nie są trwałe – gdy przestaniemy ćwiczyć, stopniowo się wycofują – wyjaśnia prof. Małek. – Regularny ruch wpływa na poprawę elastyczności i gęstości naczyń krwionośnych oraz czynności serca, szczególnie jego funkcji rozkurczowej. W rezultacie narządy, w tym mózg, są lepiej ukrwione, co sprzyja prawidłowemu funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko demencji, zaburzeń lękowych i depresji, a także poprawia się koncentracja uwagi. Niektóre formy aktywności, takie jak spacery czy jazda na rowerze, można łatwo wpleść w codzienne życie, na przykład przemieszczając się nimi do pracy i z powrotem, co pozwala zaoszczędzić czas potrzebny na dodatkowy trening. Jednak warto pamiętać, że zgodnie z badaniami naukowymi największe korzyści dla zdrowia przynosi aktywność fizyczna podejmowana w czasie wolnym, a nie ta związana z obowiązkami zawodowymi, pracą przydomową czy drogą do pracy. To właśnie na nią powinniśmy znaleźć czas, ponieważ ma ona najkorzystniejszy wpływ zarówno na nasze zdrowie fizyczne, jak i psychiczne.

Polacy deklarują, że podejmują różne formy aktywności fizycznej regularnie. Aż 42% społeczeństwa rusza się z kanapy codziennie, a kolejne 40% twierdzi, że robi to kilka razy w tygodniu. Częstotliwość uprawiania poszczególnych dyscyplin sportowych pokazuje ciekawe wzorce i preferencje Polaków. Rowerzyści najczęściej wsiadają na swoje jednoślady kilka razy w tygodniu (43%) lub kilka razy w miesiącu (37%), co wskazuje na ich umiarkowaną regularność. Biegacze preferują nieco częstsze treningi, aby zachować formę – 49% z nich biega kilka razy w tygodniu, a 34% kilka razy w miesiącu. Siłownia przyciąga osoby, które stawiają na intensywność i systematyczność – aż 57% jej użytkowników odwiedza ją kilka razy w tygodniu, a 28% kilka razy w miesiącu. Pływanie natomiast jest wybierane głównie jako forma rekreacji – 54% pływaków oddaje się tej aktywności kilka razy w miesiącu, a tylko 27% robi to częściej, kilka razy w tygodniu.

image by Cristina Gottardi on Unsplash

– Wśród regularnie i często uprawianych aktywności dominują te „proste w obsłudze”, co po raz kolejny wskazuje, że aby utrzymać regularność aktywności fizycznej powinniśmy wybierać łatwo dostępne sporty, czyli takie, które nie wymagają specjalistycznej infrastruktury, sprzętu, określonej pogody czy dłuższego czasu na trening – podkreśla prof. Małek. – Należy racjonalnie wyznaczać sobie cele (np. liczba kroków, dystans, czas). Najbezpieczniej jest w pierwszej kolejności stopniowo zwiększać częstość ćwiczeń, potem długość pojedynczych aktywności, a dopiero na końcu ich intensywność. I przede wszystkim należy uzbroić się w cierpliwość – efekty nie pojawią się od razu.

Badanie Huawei CBG Polska przeprowadzono metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1005 Polaków w styczniu 2025 przez SW Research.
oprac: Dorota Chrobak