„Uczestniczenie w rozwoju dziecka to doświadczenie, którego nie da się nadrobić później. Jedyna w swoim rodzaju przygoda i to dla całej rodziny” – przekonuje w swoim najnowszym spocie platforma OLX namawiając tym samym ojców do podejmowania decyzji o urlopie rodzicielskim. Zdecydowana większość rodziców zgadza się, że i kobiety, i mężczyźni równie dobrze opiekują się dziećmi, mimo to zdecydowana mniejszość ojców wykorzystuje przysługujące im prawo do urlopu.

Narratorem opowieści jest mała dziewczynka, która zwraca się bezpośrednio do rodziców „Dziękuję Ci tato, że kiedy byłam malutka, to podjęliście z mamą decyzję o twoim urlopie i zostałeś ze mną”. Jak pokazał raport z badania polskich ojców „Tata 2022” przeprowadzonego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę uważają oni, że matka i ojciec w podobnym stopniu powinni rozmawiać z dzieckiem o jego problemach (85,0%) oraz podejmować ważne decyzje dotyczące dziecka (83,7%). Opowiadają się ponadto za równym podziałem zadań we wszystkich obszarach związanych z opieką nad dzieckiem, jednak przede wszystkim przy zabawie (81,6%) i pomocy w nauce (78,2%). Podobnie, badania CBOS z 2020 roku pokazały, że preferowanym modelem relacji według 58% badanych jest związek partnerski.

Rodzicielski work-life balance

W kwietniu 2023 w życie weszła unijna dyrektywa work-ife balance, zwana także dyrektywą rodzicielską, mająca zapewnić pracownikom osiągnięcie stanu równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym oraz zniwelować różnice między kobietami a mężczyznami. Jej celem jest także zachęcenie ojców do większego udziału w opiece nad dzieckiem, by mamy mogły szybciej wrócić na rynek pracy. Rodzice mogą skorzystać z nowych możliwości:

• wydłużeniu uległ urlop rodzicielski – do 41 tygodni w przypadku jednego dziecka, 43 tygodni w przypadku dwójki i więcej oraz 65-67 w przypadku urodzenia niepełnosprawnego dziecka/dzieci
• dodatkowe 9 tygodni urlopu rodzicielskiego dla drugiego rodzica
• 5 dni urlopu opiekuńczego na opiekę nad najbliższym członkiem rodziny – dzieckiem, małżonkiem lub rodzicem

Za sprawą wejścia w życie dyrektywy work-life balance ojcowie zyskali indywidualne prawa do urlopu rodzicielskiego, w tym do 9 dodatkowych tygodni, które nie mogą zostać przeniesione na drugiego rodzica. Jeśli tata dziecka nie skorzysta z przysługującego mu prawa, urlop przepadnie. Coraz więcej mówi się o tym, że urlop rodzicielski można podzielić między oboje rodziców. Jak czytamy na stronie platformy OLX korzystającej ze wsparcia merytorycznego Fundacji Share the Care: Zdaniem Fundacji Share the Care, mamy, które decydują się podzielić urlopem rodzicielskim z tatą dziecka, zyskują prawdziwego partnera w codziennych sprawach, dzięki czemu nie mają poczucia, że „wszystko jest na ich głowie. Doświadczenia innych krajów (kraje skandynawskie) pokazują, że z podziału opieki wynika szereg korzyści, takich jak podniesienie jakości pożycia, zwiększenie współpracy i solidarności między rodzicami przekładając się tym samym na odczuwanie większej stabilizacji w związku małżeńskim. Według badań przeprowadzonych w Norwegii, Szwecji i Islandii wśród par, gdzie ojciec przejmuje część obowiązków, rzadziej dochodzi do separacji.

Ojcowie na rodzicielskim

Rośnie liczba ojców korzystających z urlopów rodzicielskich – czytamy w raporcie Fundacji Share the Care „Tata na rodzicielskim” z kwietnia 2024 roku. W 2023 roku z tego prawa skorzystało 19 tys. ojców (rok wcześniej było to 3,7 tys.). Wzrost jest duży, jednak wciąż jest to tylko 7% spośród wszystkich uprawnionych do tego mężczyzn. Dodatkowo, jak pokazują wskaźniki zaangażowania pracujących rodziców – wciąż głównie mamy zajmują się dziećmi. By promować ideę równości w pełnieniu obowiązków rodzicielskich, w rocznicę wprowadzenia w Polsce dyrektywy work-life balance, Fundacja Share the Care we współpracy z ZUS rozpoczęli kampanię społeczną „Równi w domu – równi w pracy. To się wszystkim opłaca”.

txt: Karolina Sendal