Bezprawne zatrzymania, tortury, odmawianie prawa do obrony i uczciwego procesu oraz poniżające, nieludzkie traktowanie to charakterystyka więzienia w Guantánamo.

George Bush w listopadzie 2001 wydał wojskowy rozkaz dotyczący „zatrzymywania, traktowania i sądzenia” osób, które nie są obywatelami USA, w ramach wojny z terroryzmem. Zgodnie z nim Pentagon mógł więzić obywateli innych krajów bez postawienia im zarzutów przez czas nieokreślony, w dowolnie wybranych miejscach, bez prawa do obrony przed niezależnym, niezawisłym sądem. Ponadto Bush podpisał dokument mówiący o tym, iż więźniowie z Guantánamo (określani mianem „wrogich bojowników”) nie mają statusu jeńców wojennych i co za tym idzie, nie obejmuje ich Art. 3 Konwencji Genewskiej, który zakazuje stosowania tortur, poniżającego traktowania i gwarantuje prawo do uczciwego procesu.

Począwszy od 11 stycznia 2002 roku w Guantánamo przetrzymywani są ludzie różnej narodowości podejrzani o terroryzm. Stosowane wobec nich techniki przesłuchań, wielokrotnie już komentowane w mediach na całym świecie, są niezgodne z przepisami prawa międzynarodowego. Więźniowie są m.in. obnażani, ośmieszani, izolowani, szczuci psami, trzymani w pomieszczeniach o bardzo niskich temperaturach, zmuszani do zajmowania przez wiele godzin niewygodnych pozycji.

Członkowie Amnesty International chcąc przybliżyć obywatelom USA warunki, w jakich przebywają więźniowie w Guantánamo, zbudowali realistyczny model celi, z którym odbyli podróż po kraju. Replika celi udostępniana była zwiedzającym, którzy byli zachęcani do doświadczenia warunków izolacji, a następnie do nagrania wiadomości wideo do prezydenta Busha.

Na stronie http://celltour.amnesty.org/ można prześledzić relacje osób, które odwiedziły celę. Można również podpisać się pod żądaniem, teraz już kierowanym do nowego prezydenta, zaprzestania praktyk łamiących prawa człowieka i zamknięcia więzienia Guantánamo.
M. Pietrzak