Haleon, producent past do zębów Sensodyne, sprawdził wiedzę rodziców na temat higieny jamy ustnej dzieci. Wyniki badania potwierdzają, że potrzebna jest w tym zakresie szeroko zakrojona edukacja. Choć warto podkreślić, że znamy podstawowe, ogólne zasady pielęgnacji zębów i dziąseł u naszych najmłodszych, to wciąż wielu dorosłych działa niezgodnie z zaleceniami ekspertów i popełnia istotne błędy.

Wrzesień to czas powrotów do szkół. Z tej okazji „kartkówkę” dla rodziców przeprowadziła firma Haleon, producent past Sensodyne. Główny wniosek? Czas wrócić do szkoły!

Wyniki badania potwierdzają, że dorośli dobrze przyswoili podstawowe zasady dbania o jamę ustną, jednak brakuje im pogłębionej wiedzy. Wiemy, że należy myć zęby dwa razy dziennie, rano i wieczorem (78% respondentów uważa, że to ważne). Zdajemy sobie sprawę także z konieczności redukowania cukru i dbałości o zbalansowaną dietę już na wczesnych etapach życia, zarówno jeśli chodzi o słodkie napoje, jak i przekąski. Co więcej, trzech na czterech ankietowanych zwraca uwagę na istotę podawania dziecku żywności bogatej w białko, witaminy, kwas foliowy, wapń i inne, drogocenne minerały. Wiedza rodziców maleje jednak wraz ze zwiększającą się szczegółowością pytań.

Pierwszym krokiem, który można wykonać, by bez większego wysiłku lepiej zadbać o zęby dziecka, jest pilnowanie dyscypliny w pielęgnacji jamy ustnej. Jak wynika z badania, co czwarty rodzic przyznaje, że często lub bardzo często jego dziecku zdarza się umyć zęby tylko raz dziennie, czy podjadać po wieczornym szczotkowaniu. Tyle samo dorosłych potwierdza, że często lub bardzo często ich pociechy nie myją zębów ani razu w ciągu dnia.

– Pilnowanie tego „rytuału” jest konieczne do zachowania zdrowia zębów, szczególnie na wczesnych etapach życia – mówi Robert Buda, Dyrektor ds. Medycznych na Europę Środkowo-Wschodnią w Haleon. – Nawyk wyrobiony w pierwszych latach po narodzinach pozostanie z dzieckiem na zawsze. Badanie pokazuje, że zdecydowanie zbyt wcześnie oddajemy naszym pociechom pełnię swobody w pielęgnacji jamy ustnej.

Stomatolodzy zalecają, by brać aktywny udział w myciu zębów dzieci aż do 8. roku życia. W pierwszych latach sami dbamy o czystość jamy ustnej „maluchów”, pomagając im w szczotkowaniu. Później możemy zachęcać dzieci do wspólnego mycia zębów i w ten sposób je nadzorować, dając równocześnie dobry przykład.

Tymczasem badanie Sensodyne wykazało, że aż 30% Polaków decyduje się oddać swobodę w pielęgnacji jamy ustnej już dzieciom w wieku od 3 do 4 lat. Niemal tyle samo – 33% – przestaje pilnować mycia zębów u pięcio- i sześciolatków. Dopiero co piąty rodzic przestaje doglądać higienizacji jamy ustnej u dzieci w wieku od 7 do 8 lat.

Dyscyplina to jedynie pierwszy krok na drodze do zapewnienia dzieciom pięknego, zdrowego uśmiechu. Równie istotne jest zdobycie wiedzy, jak poprawnie pielęgnować jamę ustną. W tej sferze badanie również wykazało potrzebę zwiększenia edukacji rodziców.

Na jednym z etapów „kartkówki” Sensodyne badani rodzice musieli wskazać w jakim stopniu zgadzają się z szeregiem zagadnień – wytycznych opracowanych przez dr hab. n. med. Annę Turską-Szybkę[1] z Zakładu Stomatologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, uznaną badaczkę i specjalistkę w zakresie higieny jamy ustnej. Okazuje się, że bardzo duży odsetek ankietowanych „oblał” test, a w przypadku części pytań respondenci udzielili mniejszej liczby odpowiedzi poprawnych, niż niepoprawnych.

• Ilość pasty jaką należy stosować u dziecka do 3. roku życia to wielkość ziarenka ryżu – 40% rodziców nie było w stanie tego potwierdzić lub nie zgodziło się z tą tezą.
• Ilość pasty jaką należy stosować u dziecka w wieku 3-6 lat to wielkość ziarenka groszku – co piąty rodzic zaprzeczył temu stwierdzeniu, a co czwarty nie był pewny odpowiedzi.
• Próchnica zębów mlecznych zwiększa ryzyko próchnicy zębów stałych – niemal co drugi rodzic (44%) o tym nie wie bądź nie zgadza się z tym stwierdzeniem.
• Pastę z fluorem należy stosować u dziecka dwa razy dziennie – zaledwie 41% ankietowanych stwierdziło, że to prawda.
• Pierwsza wizyta dziecka u stomatologa powinna odbyć się w czasie, kiedy pojawia się pierwszy ząb (w okolicy 6. miesiąca życia) – co trzeci rodzic zaprzeczył temu stwierdzeniu, a aż 38% nie potrafiło udzielić jednoznacznej odpowiedzi.
• W przypadku karmienia nocnego (po skończonym 12. miesiącu życia) należy umyć zęby dziecka – tylko 41% rodziców przyznaje, że to konieczne.

Pielęgnację jamy ustnej u dziecka powinniśmy rozpoczynać już w pierwszych miesiącach życia dziecka – najpóźniej w momencie pojawienia się pierwszego zęba. W tym okresie delikatnie oczyszczamy błonę śluzową i wały dziąsłowe niemowlęcia. Robimy to dwa razy dziennie – rano i wieczorem.

Do powyższych zaleceń stosuje się nieco ponad połowa rodziców odpytywanych w badaniu Sensodyne. Wielu rodziców zapomina o pielęgnacji jamy ustnej w pierwszych miesiącach życia dziecka. Co trzeci opiekun wskazał, że higienizację dziąseł rozpoczyna dopiero po pojawieniu się pierwszego zęba, a co dziesiąty – gdy dziecko zaczyna przyjmować stałe pokarmy.

Rodzice mają większą świadomość dotyczącą szczotkowania zębów. 39% spośród nich zaczyna to robić u swoich pociech już w momencie ząbkowania pierwszego „mleczaka”. Niemal tyle samo pielęgnuje zęby już po jego wyrznięciu. Jednak co piąty rodzic po raz pierwszy chwyta za szczoteczkę dopiero w momencie, gdy dziecko zaczyna przyjmować stałe jedzenie – to zdecydowanie zbyt późno.

Gdzie należałoby szukać przyczyny niewystarczającego poziomu wiedzy rodziców na temat higienizacji jamy ustnej u dzieci? Odpowiedź ponownie znaleźć możemy w rezultatach badania Sensodyne. Wynika z nich, że zaledwie 64% rodziców czerpie wiedzę z zaleceń stomatologów. Źródłem dla co trzeciego rodzica jest internet, a co piątego – rekomendacje znajomych i rodziny. Niewielki odsetek respondentów przyznaje, że opiera się także na informacjach z Facebooka (14%), Instagrama (13%) czy YouTube (12%).

– Wiedza zaczerpnięta z sieci czy od rodziny może być cenna, ale nie musi – podkreśla Agnieszka Jędrachowicz, Lider Zespołu Ekspertów w Haleon. – Jeżeli decydujemy się na poszukiwanie informacji w internecie bądź w mediach społecznościowych, musimy pamiętać, by korzystać wyłącznie z rzetelnych i zweryfikowanych, eksperckich źródeł. To niezwykle istotne, bo w grę wchodzi zdrowie naszych dzieci. Silne zęby już we wczesnym etapie dorastania to zdrowy uśmiech w dorosłym życiu.

Badanie „Wiedza rodziców z zakresu higieny jamy ustnej dzieci w wieku do 6 i od 6 do 12 lat” zostało zrealizowane w ramach kampanii edukacyjnej Sensodyne, przeprowadzonej z okazji zakończenia wakacji szkolnych oraz wprowadzenia na rynek nowych past dla dzieci: Proszkliwo Dla Dzieci oraz Proszkliwo Junior.

[1] Turska-Szybka A., Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej u niemowląt i małych dzieci, Pediatria po Dyplomie, 2024, 04, LINK
oprac: Dorota Chrobak